Valerie Tanghe is een feministe — uiteraard. Maar eerder van de pragmatische soort, dan de fanatieke, zegt ze zelf. “Ik zal misschien niet mee op de barricade staan, maar ik ga wel altijd die barricade helpen bouwen”, klinkt het. En dat is precies wat ze doet als voorzitter van Amazone. De vzw ondersteunt vrouwenbewegingen in België door middelen te voorzien, studiedagen te organiseren of hen toegang te geven tot het open huis van Amazone in Brussel. Deze organisaties kunnen alle hulp gebruiken, want — verbazend genoeg — zijn zij anno 2022 nog steeds broodnodig. Voor Tanghe, die ook Managing Director is bij Accenture België, is het als voorzitter van Amazone al vijf jaar lang haar missie om precies dat duidelijk te maken aan de maatschappij.    

Het hoeft niet te verwonderen dat Valerie Tanghe voorzitter is geworden van een organisatie die vrouwenbewegingen ondersteunt. Ze weet namelijk uit ervaring dat die nuttig zijn én vooral ook nodig. Als pasafgestudeerde ingenieur sloot ze zich aan bij een denktank voor vrouwelijke ingenieurs, omdat “we met zo weinig waren — en nog steeds zijn — in het vak, vond ik het tof om een groep te hebben van vrouwen die elkaar helpt en ondersteunt”. Al meer dan 25 jaar is ze intussen bij die denktank betrokken. “En nog steeds is dat voor mij een belangrijk netwerk”, klinkt het. “We maken elkaar sterker.” 

Vrouwenrechten zijn nog fragiel  

Elkaar sterker maken als vrouwen, wie denkt dat dat in de 21ste eeuw niet meer nodig is, zit er compleet naast. “Ik begrijp heel goed dat mensen denken dat we er al zijn op vlak van vrouwenrechten”, zegt Valerie Tanghe. “Er zijn toch gelijke rechten? Vrouwen mogen toch gaan stemmen en studeren? Inderdaad, de jongere generaties vrouwen hebben het beter dan de generatie van, bijvoorbeeld, mijn moeder, die niet naar de universiteit mocht omdat dat iets was voor de jongens van het gezin. Maar die gelijke rechten zijn eigenlijk pas goed en wel gekomen vanaf het midden van de vorige eeuw. Als je dat bekijkt vanuit onze hele geschiedenis, dan zijn de vrouwenrechten een vrij recente evolutie.” 

Met andere woorden: ze zijn vaak nog onvolledig of zelfs fragiel. “Als vrouwenorganisaties niet meer moeten pleiten voor verbeteringen in onze samenleving of veranderingen in wetten, dan hebben ze hun handen vol met het bewaken van alle rechten”, zegt Tanghe. “Om een recent voorbeeld te geven: uit studies blijkt dat de lockdowns van de COVID-19-pandemie een negatief effect hebben gehad op de gelijke kansen voor vrouwen. Vrouwen deden nóg meer uren huishoudelijke taken dan mannen, meer vrouwen zijn hun job kwijtgeraakt en het huishoudelijk geweld tegen vrouwen is enorm toegenomen. Die gelijkheid tussen mannen en vrouwen is dus nog steeds geen evidentie, zo blijkt.” 

Achteruitgang vermijden 

Voor Valerie Tanghe is het duidelijk: vrouwenorganisaties zullen voor altijd een permanente rol hebben in onze samenleving. Is het niet meer om wetten te wijzigen, dan is het wel om ervoor te zorgen dat er geen achteruitgang is. En dus zal er ook altijd nut zijn voor haar vzw Amazone, die deze vrouwenbewegingen ondersteunt. Zo gepassioneerd ze spreekt over vrouwenrechten in het algemeen, zo enthousiast klinkt de voorzitter over het werk van Amazone. “De veelzijdigheid van wat we doen, maakt het enorm boeiend. Het is fantastisch om te zien hoe andere organisaties kunnen vooruitgaan met onze hulp.” 

Tanghe is begin 2013 bestuurder geworden in de raad van de organisatie. Dat mandaat kwam er nadat ze had deelgenomen aan een onderzoeksproject van de faculteit Sociologie aan de KU Leuven. “Amazone was als documentatiecentrum een partner in die studie”, zegt Tanghe. Ze heeft voor dat project intensief samengewerkt met de mensen van Amazone, en blijkbaar meteen ook een goede indruk achtergelaten. “Niet lang daarna ben ik gecontacteerd geweest door een van de toenmalige bestuurders. Of ik geen interesse had? Want met mijn achtergrond als ingenieur en ervaring als leidinggevende (toen als Head of Sales Operations bij Proximus, nvdr.) had ik voor de vzw een interessant profiel.” 

“Als voorzitter probeer ik het verschil te maken door bij de moeilijke gesprekken de kalmte te bewaren en  stabiliteit te tonen”     

Standvastigheid bieden  

Ze heeft volmondig ‘ja’ geantwoord op de vraag en is bestuurder gebleven tot haar aanstelling als voorzitter in 2017. Het is een rol die haar goed afgaat, zegt ze zelf. “Ik heb in mijn carrière al heel wat projecten en programma’s geleid en die ervaring komt goed van pas in de raad van bestuur. Je bent eigenlijk een beetje projectmanager als voorzitter, vind ik. Je houdt de financiën in de gaten, je moet weten wat er speelt in het team, wie met wat bezig is, enzovoort.” 

Maar het belangrijkste dat een voorzitter moet doen, is standvastigheid bieden in moeilijke momenten, volgens Tanghe. “Je komt niet naar een raad van bestuur om het alleen maar te hebben over de goede dingen. Die zaken worden op vijf minuten besproken en dan is het op naar wat er minder goed loopt of welke problemen er recent naar boven zijn gekomen. Als voorzitter probeer ik het verschil te maken door bij de moeilijke gesprekken de kalmte te bewaren, stabiliteit te tonen en ervoor te zorgen dat de focus blijft liggen op de continuïteit van de organisatie.” 

Balans zoeken   

Het hoeft niet te verbazen dat de raad van bestuur van een organisatie die zich inzet voor vrouwenbewegingen voornamelijk bestaat uit vrouwen. “Maar we hebben ook al een man gehad in onze raad hoor”, klinkt het enthousiast. “Dus we sluiten de mannen zeker niet uit. Integendeel, hun perspectief kan heel interessant zijn voor onze organisatie. Natuurlijk moeten ze wel voeling hebben met onze thematiek en problematiek. Maar het is niet omdat je man bent, dat je niet kan begrijpen waar vrouwenorganisaties voor vechten.” 

Bestuurders — Amazone heeft er vijf  — worden bij de vzw op een faire manier verkozen, meent Valerie Tanghe. “We hebben naast een raad van bestuur ook een algemene vergadering met een dertigtal personen. Veel van onze bestuurders worden uit deze groep mensen gekozen of via de netwerken van die personen. Het belangrijkste voor ons is dat bestuurders affiniteit hebben met onze bezigheid, namelijk het gelijkekansendomein. Daarnaast is het ook wel interessant als een bestuurder een groot netwerk heeft, want als vrijwilligersorganisatie kunnen we best veel mensen gebruiken.” 

Maar Amazone krijgt subsidies van de federale overheid en het Brusselse Gewest, dus de link met verschillende politieke partijen is sowieso aanwezig in het bestuur en de algemene vergadering. “Iedereen heeft waarschijnlijk wel een politieke voorkeur, maar diegenen met een partijkaart hebben natuurlijk een officiële politieke kleur. En door onze link met de politiek hebben we dus leden die kleur bekennen, maar we houden het altijd pluralistisch”, vertelt Tanghe. “Ik durf wel te zeggen dat ik als voorzitter de balans goed kan behouden tussen bestuurders uit de verschillende politieke partijen en tussen de Nederlandstaligen en Franstaligen. Dat zijn veel evenwichten die je moet vinden, maar dat lukt ons goed.” 

“Ik heb graag dat mensen mij tegenspreken als ze vinden dat ik ongelijk heb. Het is niet omdat je voorzitter bent, dat je ineens alles weet en altijd juist redeneert” 

Graag tegenspreken, aub   

Een diverse raad van bestuur — niet alleen qua gender, politieke kleur, maar ook op vlak van culturele achtergrond — is cruciaal voor Valerie Tanghe. “Iedereen heeft blinde vlekken, dat is normaal. Mensen zien de wereld vanuit hun eigen perspectief en als je niemand hebt die je iets anders toont, dan blijft die andere kant onzichtbaar. Een blinde vlek, dus. Dat is gevaarlijk in een raad van bestuur, vind ik. Daarom streef ik net heel hard die diversiteit na.” 

Maar dat is niet het enige dat Tanghe graag ziet in haar raad van bestuur. “Mensen die mij durven tegenspreken, zie ik ook graag afkomen”, lacht ze. “Voor mij is het belangrijk dat ik op dezelfde golflente zit met de mensen met wie ik samenwerk, maar dat wil niet zeggen dat we elkaar niet mogen tegenspreken. Integendeel, als mensen vinden dat ik ongelijk heb, moéten ze dat zeggen. Het is niet omdat je voorzitter bent, dat je ineens alles weet en altijd juist redeneert. Diverse meningen zijn net belangrijk.” 

Als je graag verschillende meningen hebt, dan moet je ook wel kunnen aanvaarden dat sommige vergaderingen eindigen zonder consensus, aldus Valerie Tanghe. “Maar dat is ook niet erg”, klinkt het. “Ik vind dat je op een raad van bestuur moet durven zeggen ‘we zijn akkoord dat we niet akkoord zijn en we nemen de beslissing via de meerderheid’. Als ik als voorzitter niet in die meerderheid zou zitten, dan is dat zo.” Een beslissing via meerderheid gebeurt heel zelden bij Amazone, voegt de voorzitter er meteen aan toe, want streven naar consensus blijft uiteraard altijd beter. “Maar als de situatie zich voordoet, dan blijven daar vooral erg kalm onder.” 

Vuile botten aantrekken 

Het is duidelijk dat Valerie Tanghe zich niet snel van de kaart laat brengen. “Ik ben van nature nogal een zelfzeker persoon”, glimlacht ze. “Ik voel me dus niet zo snel onzeker en twijfel zelden. Als dat toch zou gebeuren, heb ik het geluk dat ik heel wat mensen in mijn omgeving heb met wie ik eens kan sparren. Mijn echtgenoot, vrienden, collega’s,… afhankelijk van waar ik mee zit. Als het specifiek over Amazone gaat, dan ga ik vooral naar mijn netwerk van vrouwelijke ingenieurs.” 

Het feit dat de raad van bestuur van Amazone slechts vijf leden heeft, maakt het volgens Tanghe wel gemakkelijker om op dezelfde lijn te komen. “Twijfel of onzekerheid slaat daardoor eigenlijk niet toe”, klinkt het. “Hoe dan ook is Amazone maar een kleine organisatie, het heeft niet de complexiteit van een multinational. Daar staat dan wel tegenover dat je als voorzitter en bestuursleden soms zelf eens de vuile botten moet aantrekken en mee moet ploeteren met de werknemers.” 

Het team voorstellen 

Als de directeur vertrekt, bijvoorbeeld, en er nog geen vervanger is gevonden — om maar een voor Tanghe welbekende situatie te vernoemen. “Dat hebben we enkele jaren geleden voorgehad. Het gevolg was dat ik voor anderhalve maand de directiefunctie heb waargenomen tot we iemand nieuw hadden”, vertelt ze. “In een ander geval is een bestuurder met HR-kennis eens bijgesprongen wanneer we een aantal wijzingen moesten doorvoeren in de voordelen voor werknemers. Het durft dus wel eens hands on te worden bij Amazone, omdat we zo klein zijn. Ik zeg dat ook duidelijk aan kandidaat-bestuurders, want zij moeten heel goed beseffen dat ze niet alleen vrijwillig in een bestuur zetelen, maar mogelijk ook andere taken tijdelijk moeten opnemen.” 

Maar neem Valerie Tanghe die uitdagende momenten en haar vuile botten vooral niet af, want het is uit deze situaties dat vaak de mooiste momenten ontstaan voor haar. “Als iedereen samen moet werken om iets op te lossen of iets recht te trekken, dan is dat op het moment zelf sowieso zwaar. We zijn een aantal jaar geleden door externe omstandigheden een deel van onze subsidies kwijtgeraakt. Dat is slikken voor een vzw. Maar we hebben ons daar met z’n allen op gesmeten om dat op te lossen, en het is gelukt”, vertelt ze. “Achteraf kijk je met trots terug op die moeilijke periode, want je hebt het met het hele team toch wel weer mooi gedaan.” Als ze mag praten over die sterke samenwerking tussen iedereen binnen Amazone, dan is ze een gelukkige voorzitter. “We krijgen dikwijls politici over de vloer en dan ben ik telkens heel blij als ik onze medewerkers en bestuurders mag voorstellen, en onze werking kan tonen. Dat zijn mooie momenten voor een voorzitter, vind ik. Daar geniet ik van.”

Lees ook onze gesprekken met andere voorzitters

Comments
* De e-mail zal niet worden gepubliceerd op de website.