Haatzaaiende en andere illegale inhoud op het internet moet in de Europese Unie voortaan sneller worden verwijderd. Onderhandelaars van het Europees Parlement en de EU-lidstaten hebben zaterdagochtend in Brussel een akkoord bereikt over de zogenaamde wet inzake digitale diensten, de Digital Services Act (DSA). Die moet zorgen voor een strenger toezicht op onlineplatforms en meer bescherming voor de gebruiker.

Een delegatie van het Europees Parlement trekt eind mei naar Silicon Valley om Meta, Google, Apple en andere grote techbedrijven rechtstreeks te informeren over de nieuwe regels. EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen sprak na afloop van een historisch akkoord. "Onze nieuwe regels zullen online gebruikers beschermen, de vrijheid van meningsuiting waarborgen en nieuwe kansen scheppen voor bedrijven", sprak ze op Twitter. "Het is een sterk signaal aan mensen, bedrijven en landen wereldwijd." 

De DSA wil er onder meer voor zorgen dat illegale inhoud, zoals haatzaaiende taal, sneller van het internet wordt verwijderd. Ook schadelijke desinformatie, oorlogspropaganda en de verkoop van namaakproducten moet volgens de wet sneller in de kiem worden gesmoord. Het basisprincipe is: wat offline illegaal is, moet ook online illegaal zijn. De nieuwe regels zijn asymetrisch opgevat, wat betekent dat ze strenger worden naargelang de grootte van de (maatschappelijke impact van de) onlineplatforms en andere digitale dienstverleners. Zo moeten grote platforms - met minstens 45 miljoen gebruikers - aan aanzienlijk meer regels voldoen dan kleinere. 

Het toezicht op die grote platforms (VLOP's) en grote zoekmachines (VLOSE's) zal op Europees niveau uitgevoerd worden door de Commissie. Een van de laatste discussiepunten was of voor de Commissie wel voldoende budget vrijgemaakt kon worden - 25 tot 30 miljoen euro per jaar - om die nieuwe taak op zich te nemen. Daar hebben de onderhandelaars zich vrijdagnacht dus van verzekerd. 

Om de groeikansen van start-ups en kleine ondernemingen niet te belemmeren, zullen ondernemingen met minder dan 45 miljoen maandelijkse gebruikers vrijgesteld worden van bepaalde verplichtingen onder de DSA. 

Wat de inhoud van online boodschappen betreft, zal de nieuwe wetgeving gebruikers meer controle geven over wat ze te zien krijgen en hen duidelijk informeren over de redenen waarom ze bepaalde specifieke inhoud aanbevolen krijgen. 

Gebruikers krijgen meer controle over het gebruik van hun persoonlijke data, doelgerichte advertenties op basis van gevoelige informatie (bijvoorbeeld seksuele voorkeur of religie) worden verboden. 'Targeted advertising' voor minderjarigen wordt sowieso verboden. Wel zijn er bepaalde garanties ingebouwd, bijvoorbeeld op het vlak van persvrijheid en vrijheid van meningsuiting. Er wordt een grote verantwoordelijkheid bij de grote zoekmachines en platforms gelegd. Zij moeten transparantie verschaffen over hun algoritmes en zelf op zoek gaan naar systemische risico's die hun diensten mogelijk creëren. 

Elk jaar wordt van hen een risicoanalyse verwacht die de verspreiding van illegale inhoud en inbreuken op de fundamentele rechten moet tegengaan. Misleidende interfaces ('dark patterns') worden verboden. "Met de DSA komt een eind aan de tijd waarin grote online platforms zich kunnen gedragen als 'too big to care'", zegt Europees commissaris voor Interne Markt Thierry Breton, die de wet in december 2020 voorstelde. "De mogelijkheid wordt gecreëerd om sancties op te leggen die kunnen oplopen tot 6 procent van de globale omzet van een bedrijf, of zelfs een verbod om nog actief te zijn op de interne markt bij herhaalde inbreuken." 

In het Europees Parlement noemt Tom Vandenkendelaere (CD&V) het akkoord over de DSA "een doorbraak voor Europa". In tegenstelling tot de voorbije twintig jaar zal big tech niet meer achter gesloten deuren kunnen werken, zegt hij. "Met een nieuw en helder Europees rechtskader komt er verplicht inzicht, rapportering en transparantie over de bouwstenen van algoritmes. Europa zet ook wereldwijd een gouden standaard om minderjarigen beter te beschermen door gepersonaliseerde reclame gericht op kinderen te verbieden. Het is onze plicht om kinderen het recht op een veilige online omgeving te garanderen", stelt hij. 

Vandenkendelaere is ook tevreden met het crisismechanisme dat in het geval van buitengewone crisissen, zoals een pandemie of een oorlog, een snel optreden tegen desinformatie mogelijk maakt. Het akkoord moet nu nog formeel worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de EU-lidstaten, maar dat wordt als een formaliteit bestempeld. Vijftien maanden nadat de nieuwe verordening definitief is goedgekeurd, zal hij in werking treden. De onderhandelingen over de DSA vonden onder aansturing van Frankrijk, dat nog tot de zomer de Europese ministerraden voorzit, plaats in een razend tempo. Het bereikte akkoord is een trofee die Parijs nog per se wilde binnenhalen voor het einde van het mandaat van president Emmanuel Macron. 

De laatste onderhandelingsfase duurde 16 uur. De DSA moet samen gezien worden met de wet inzake digitale markten (Digital Markets Act, DMA), waarover eerder al een akkoord is bereikt. Samen vormen ze een breder digitaal pakket dat de dominante positie van digitale platforms moet counteren. De Europese Unie hoopt met het pakket een nieuwe mondiale standaard te stellen.

Bron: Belga


Comments
* De e-mail zal niet worden gepubliceerd op de website.