Europese bedrijven zullen binnenkort aan een zogenoemde zorgvuldigheidsplicht moeten voldoen, die garandeert dat er doorheen hun hele aanvoerketen duurzaam en verantwoord geproduceerd wordt. Op die manier moeten uitbuiting, de inzet van kinderarbeid en milieuschade vermeden worden. 

De nieuwe regels, die woensdag door de Europese Commissie zijn voorgesteld, zullen weliswaar enkel op de allergrootste bedrijven van toepassing zijn. Om zo'n zorgplichtwet wordt al lang gevraagd, onder meer door het Europees Parlement. Dat de Commissie nu een richtlijn heeft voorgesteld, stemt Kathleen Van Brempt (Vooruit) dan ook tevreden. 

"Het belangrijkste is dat er eindelijk een voorstel op tafel ligt en het Parlement nu aan de slag kan om het ambitieniveau voor de Europese zorgplicht te verhogen."

Wat houdt het voorstel in? Europese bedrijven en bedrijven die op de Europese markt actief zijn, zullen moeten nagaan of er bij de productie van hun goederen en diensten een negatieve impact is op de mensenrechten, bijvoorbeeld omdat kindarbeiders ingezet worden, of op het leefmilieu, zoals vervuiling of een verlies aan biodiversiteit. Die ondernemingen moeten zulke praktijken niet alleen trachten te voorkomen, maar moeten ze ook banden leggen als ze worden vastgesteld. Bedrijven die in gebreke blijven, zullen worden beboet. 

Van Brempt betreurt wel dat slechts een klein deel van de bedrijven op de Europese markt aan de nieuwe verplichtingen zullen moeten voldoen. Als het van de Commissie afhangt, zal de richtlijn namelijk slechts van toepassing zijn op Europese bedrijven met meer dan 500 werknemers en een wereldwijde netto-omzet van 150 miljoen euro, en op bedrijven met minstens 250 werknemers en een omzet van 40 miljoen euro als ze in 'hoogrisicosectoren' actief zijn, zoals textiel, landbouw en mineralen. Dezelfde drempels gelden voor niet-EU-bedrijven die die omzet in Europa halen. 

Kmo's vallen sowieso niet onder het toepassingsgebied van de wetgeving. Alles samen zouden slechts 13.000 Europese bedrijven en 4.000 bedrijven uit derde landen aan de zorgplicht moeten voldoen. "De drempel ligt zeer hoog", zegt Van Brempt. "Amper 1% van de bedrijven wordt gevat. In het Parlement zullen we ernaar streven om deze drempels omlaag te halen." Ze stoort zich er ook aan dat voor de bedrijven uit de hoogrisicosectoren een extra overgangsperiode van twee jaar geldt. 

In het Commissievoorstel staat tot slot dat de allergrootste bedrijven ervoor moeten zorgen dat hun bedrijfsstrategie compatibel is met de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs, die de opwarming van de aarde wil beperken tot 1,5 graden Celsius. 

Europarlementslid Sara Matthieu (Groen) deelt de kritiek van Van Brempt, maar vindt de plannen om bedrijfsdirecties direct aansprakelijk te maken voor mensenrechtenschendingen en milieuschade in hun ketens te zwak. Het voorstel stelt nu dat directies "rekening moeten houden met" mensenrechten, werkomstandigheden, milieu en klimaat, maar Matthieu vreest dat dit zonder concrete uitwerking te vaag zal blijven om voor echte impact te zorgen. 

"Ik wil dat er preciezer wordt gedefinieerd waar klimaatplannen van bedrijven aan moeten voldoen om ervoor te zorgen dat vage klimaatbeloftes hard gemaakt worden. Bedrijven moeten ook duidelijk kunnen aantonen dat ze arbeidsregels respecteren. Tot slot wil ik duidelijke regels die de beloning van directies koppelen aan meetbare duurzaamh eidsprestaties van bedrijven." 

Volgens vicevoorzitter van de Europese Commissie Vera Jourova zal haar voorstel meer transparantie bieden aan consumenten "die geen producten willen kopen die met de inzet van dwangarbeid tot stand zijn gekomen of het leefmilieu verwoesten". Bedrijven die op de Europese interne markt actief zijn, krijgen dan weer de garantie van een gelijk speelveld. Opvallend is wel dat het vermijden van dwangarbeid geen expliciet onderdeel vormt van de richtlijn, ondanks het feit dat Commissievoorzitter Ursula von der Leyen vorig jaar in september, tijdens haar State of the Union, had aangekondigd dat ze werk zou maken van een ban op producten die onder dwang worden geproduceerd. 

"Voor ons blijft dat een belangrijke prioriteit", zegt Van Brempt. "We zullen de druk op de Europese Commissie opvoeren om snel met een voorstel te komen." In een aparte mededeling over waardig werk, die ze eveneens woensdag publiceerde, kondigt de Commissie wel aan dat ze aan een "nieuw wetgevend instrument" werkt om ervoor te zorgen dat producten die onder dwang gemaakt werden, niet langer de Europese interne markt binnenkomen.

Bron: Belga


Comments
* De e-mail zal niet worden gepubliceerd op de website.