Leiderschapslessen die we meenemen uit 2020


We hoeven u er niet van te overtuigen dat 2020 een jaar was dat onze samenleving op de proef heeft gesteld. Heel wat mensen kijken ernaar uit om 2020 ver achter zich te laten. Maar 2020 heeft ons ook heel veel bijgebracht over de systematische problemen waar zowel bedrijven als particulieren mee te maken hadden. Het zou nalatig zijn om er geen lessen uit te trekken voor de toekomst. De auteurs van het vermaarde MIT Sloan Management Review, die leiderschap bestuderen over de hele wereld, kwamen met volgende 8 lessen die 2020 ons heeft gebracht. 

Hou rekening met turbulente tijden.

 Sinds 2008 zijn er 4 megatrends die een verre impact hebben op maatschappij en economie: klimaatverandering, verstedelijking, vergrijzing en toegenomen interconnectiviteit. In 2020 heeft de convergentie van deze trends duidelijk gemaakt dat de relatieve stabiliteit na de Tweede Wereldoorlog een periode van toenemende turbulentie tegemoet gaat. Leiders moeten hun veronderstellingen over een constante stabiliteit heroverwegen. Organisaties moeten aanpassingsvermogen, robuustheid en veerkracht diep in hun processen inbouwen. Elke onderneming moet over een crisisplan beschikken. Dit jaar maakte ook duidelijk dat leiders verder moeten kijken dan hun eigen organisaties. Een echte stakeholdervisie vraagt maatschappelijke betrokkenheid om ongelijkheid in o.a. zorg, justitie, en huisvesting  tegen te gaan. Het jaar 2020 toonde aan hoe hard deze ongelijkheden onze samenleving konden ontwrichten. Dit zal niet de laatste annus horribilis zijn. De uitdaging voor de leiders is om nu de stap te zetten om beter voorbereid te zijn op de volgende. 

Implementeer zingeving in je collectieve acties.

 De uitdagingen van 2020 benadrukken het belang van zingeving - het bedenken van effectieve manieren om de complexe buitenwereld waarin we leven te doorgronden. Wanneer het tempo van de veranderingen zo hoog is, moeten leiders ervoor zorgen dat mensen hun begrip van verschuivingen in de technologie, de markten, de klanten en de concurrentie op peil houden. Zo moet een team dat probeert meer innovatieve producten in de farmaceutische industrie te creëren, zich bewust zijn van verschuivingen in de wetenschappelijke kennis; de nieuwe manieren waarop farmaceutische bedrijven met elkaar, met regelgevers en met patiënten samenwerken; en nieuwe vormen van het winnen van grondstoffen. Wie de collectieve gevolgen van zijn individuele acties niet kan overzien, zal zijn kansen op succes zien dalen. 

Leiderschap is zorg dragen voor anderen.

 2020 heeft aangetoond dat het niet alleen wenselijk, maar dringend en noodzakelijk is om leiderschap te vermenselijken. De manier waarop we al decennia lang leiderschap afbeelden, bevorderen en beoefenen - als een cocktail van passie, visie en vaardigheden - maakt leiders slecht voorbereid om menselijk lijden te herkennen en te verlichten, laat staan om de systeemproblemen aan te pakken die het veroorzaakt en bestendigt. Leiderschapsdenkers moeten ‘zorg dragen’ in hun theorieën inbedden. Laten we stoppen met het oproepen van vijanden die leiders moeten bestrijden maar in plaats daarvan leiders helpen om zich te focussen op het herstellen en vernieuwen van onze relaties en instellingen. 

Laat het collectieve genie van je team los...

 "Behandel je teamvergaderingen als een heilige ruimte." Niemand verwacht dat je alle antwoorden hebt - ze weten dat je maar een mens bent. Je moet jezelf omringen met een diversiteit aan denkwijzen - jij en je collega's moeten als sparringpartners voor elkaar optreden, elkaar uitdagen om je best ideeën te lanceren, om het beste van jezelf te geven. Deze pandemie vereist dat je verder gaat dan wat je zou moeten doen met wat je zou kunnen doen. Het vraagt om innovatieve probleemoplossing. Het gaat er niet om dat een of ander individu een aha-moment heeft. Het gaat over het collectieve genie - het ontketenen van geweldige creatieve oplossingen van alle teamleden en ze om te zetten in een collectieve strategie. Jij en je team moeten voor elkaar zorgen. Deel niet alleen wat je denkt, maar ook hoe je je voelt. Ze weten dat je angstig bent, misschien zelfs bang. Vertrouw ze met je emoties. Geef toe dat dit jaar niet alleen een rationele uitdaging is, maar ook een emotionele uitdaging. Als dit jaar ons iets heeft geleerd, dan is het wel dat leiderschap gaat over het uitoefenen van morele verbeeldingskracht en moed. 

Haal het beste uit uw medewerkers

 We leren vanaf 2020 dat veel van wat bedrijven tegenkomen niet volledig controleerbaar of voorspelbaar is, mede omdat elk bedrijf afhankelijk is van de maatschappij, de economie en rest van de wereld. Dit benadrukt hoe belangrijk het is dat managers hun medewerkers in staat stellen om het beste van zichzelf te geven - individueel en collectief - door op flexibele wijze in te spelen op hun behoeften en sterke punten en door actief een cultuur te managen die het aanpassingsvermogen en leren ondersteunt. 

Gedeeld begrip opbouwen door middel van dialoog

 Leiders zullen in 2021 de ruïneuze effecten van onzekerheid en sociale exclusie moeten bestrijden door opnieuw een gedeeld sociaal begrip te creëren - een gedeelde realiteit die mensen in staat stelt om vanuit hun eigen leefwereld betrokken te worden in een bredere samenleving. 2020 heeft ons ook laten zien dat onzekerheid en sociale exclusie niet beperkt zijn tot onze persoonlijke levenssfeer. Onze persoonlijke en professionele wereld zijn nog nooit zo verstrengeld geweest. Managers die een dialoog aangaan en praktijken ontwikkelen om de brede kloof te overbruggen tussen hoe verschillende mensen dezelfde wereld ervaren, kunnen beginnen met het opnieuw opbouwen (en herstellen) van ons gevoel van eigenwaarde en samenhorigheid. 

Benadruk de balans work-life balans voor uw teams

 De coronacrisis zal een blijvende impact hebben onze manier van werken. Het goede nieuws voor managers is dat mensen nooit harder hebben gewerkt: De productiviteit bereikt een ongekend niveau, veroorzaakt door de massale overgang van werk van kantoor naar thuis. Het slechte nieuws is dat het geestelijk welzijn eronder lijdt: 94% van de werknemers heeft in de afgelopen 12 maanden stress ervaren.  Microsoft geeft alvast het voorbeeld en besliste om geen vergaderingen te houden op maandag en vrijdag, en vraagt zijn medewerkers om geen e-mails na het werk te beantwoorden. Het duidelijk afbakenen van de werkdag kan de tevredenheid van de werknemers aanzienlijk verbeteren en is, gezien het feit dat de gemiddelde persoon een derde van zijn of haar leven zal werken, van het grootste belang voor het welzijn van de werknemers in 2021 en daarna.   

Maak van afleiding een routine

Psychologisch onderzoek heeft aangetoond hoe diep de menselijke geest naar voorspelbaarheid hunkert - maar 2020 bracht onverbiddelijke onzekerheid en alle stress die daarmee gepaard gaat. Het is de taak van een leider om een team te helpen geconcentreerd en positief te blijven, en dat begint met het persoonlijk welzijn. Geef medewerkers de ruimte om ontspannende routines in te bouwen: een dagelijkse wandeling, starten met een nieuwe hobby, … Een nieuwe gewoonte kan de creativiteit stimuleren en biedt een geruststellend element van voorspelbaarheid. 

Moge 2021 een jaar zijn waar isolatie iets is dat we tussen muren plaatsen en Donald weer gewoon een bekende eend is. 

Auteur: Philip Peeters

Comments
* De e-mail zal niet worden gepubliceerd op de website.